Waarom software aanschaffen ten behoeve van een RI&E?

Het uitvoeren van een RI&E is niet erg ingewikkeld. Het kan zelfs zonder specifieke software met behulp van een standaard tekstverwerker worden opgezet.

Het gestructureerd opvolgen van de uitkomsten van een RI&E is echter een heel ander verhaal. Pas dan blijkt al snel dat er geen inzicht is in de voortgang van het Plan van Aanpak, terwijl dit toch een verplichting is. Soms besluit men op een gegeven moment om de RI&E opnieuw uit te voeren, omdat men niet meer vertrouwt op de status van de huidige. Dit leidt tot onevenredig veel moeite en kosten voor een relatief slecht resultaat. 

Toetsing van erkende branche-RI&E's

Er bereiken ons veel vragen over de toetsing van de RI&E door kerndeskundigen. Om kort te gaan, hiervoor is door en voor de toetsende partijen een “Leidraad RI&E toets” opgesteld die per 1-1-2005 van kracht is.

De rode draad van deze leidraad wordt gevormd door de eigen verantwoordelijkheid (en de aansprakelijkheid) van de werkgever en die (uitbreiding) van de eigen verantwoordelijkheid komt weer rechtstreeks voort uit het wetsvoorstel Maatwerk Arbodienstverlening.

Kort en bondig: wordt zorgvuldig gebruik gemaakt van een (gevalideerd) RI&E-instrument dan worden de eisen voor toetsing beperkt tot:

• beoordeling papieren toets door één van de vier kerndeskundigen
• en hoeft er in principe geen bedrijfsbezoek plaats te vinden

Zorgvuldig: voordat een RI&E wordt uitgevoerd, bepalen werkgever en OR/Werknemersvertegenwoordiging hoe de RI&E zou moeten worden uitgevoerd en leggen dat vast in een RI&E-plan en voeren dat RI&E-plan uit.
KMO beveelt aan om dat plan (voor uitvoering) ook aan de deskundige voor te leggen. 

Gevalideerde RI&E branche-instrumenten (in beheer bij KMO):

• Zorg (ziekenhuizen, V&V, Thuiszorg, GHZ en GGZ)
• I&I (Uneto-VNI, VIB en NVKL)
• RAS (schoonmaak en glaswas)

Nu blijkt uit de praktijk dat een kerndeskundige persoonlijk van een aantal zaken op de hoogte wil zijn, omdat men anders het idee heeft niet goed te kunnen toetsen en men dan als kerndeskundige de verantwoordelijkheid niet wil nemen.
Voor de goede orde: deze eisen van de kerndeskundige hebben geen wettelijke basis en zijn in feite pas terecht nadat gebleken is dat een organisatie het RI&E-proces aantoonbaar onzorgvuldig heeft doorlopen.
Volgens de leidraad dient een kerndeskundige alleen die informatie te toetsen die hem/haar door de organisatie wordt aangeboden.
De verantwoordelijkheid voor de juistheid, compleetheid, etc. ligt volledig bij de werkgever (zie tekst).
Om een kerndeskundige aan te geven dat het RI&E proces zorgvuldig is verlopen, raden wij aan te verwijzen naar de informatie uit de interne RI&E-afspraken (RI&E-plan). In het uiterste geval kunt u kiezen een andere kerndeskundige in te schakelen. 

Overigens: het is wel degelijk de (wettelijke) taak van een kerndeskundige om door middel van een schrijven de directie op de hoogte te brengen indien deze van mening is dat de uitvoering van de RI&E onzorgvuldig, onvolledig of onjuist is gebeurd. Het is dan aan de organisatie om deze informatie voor kennisgeving aan te nemen of het RI&E-proces geheel of gedeeltelijk opnieuw te doen of voor een aanvulling te zorgen. 

KMO raadt daarom altijd aan om het RI&E uitvoeringsplan vooraf met de deskundige af te stemmen, maar ook hier ligt de beslissing over de wijze van uitvoering bij de organisatie en niet bij de kerndeskundige.

NB: Overigens kan het, om allerlei redenen, toch wenselijk zijn een kerndeskundige intensief bij het RI&E-proces te betrekken (extra zorgvuldigheid, aanvullende mening, controle van het proces, verdieping).
Ook daarvoor geldt dat de onderneming daarin leidend dient te zijn, in het kader van het invulling geven aan de eigen verantwoordelijkheid.